Gladiolen zijn grote opvallende bloemen die elke tuin gezellig maken. Ze bloeien in de zomermaanden. Bloeiende planten trekken veel insecten vlinders en vogels aan en zo kan je elk seizoen wat beleven in je tuin. Het is in de maand juli vaak heerlijk genieten buiten vanwege de aangename zomerse temperaturen, maar daardoor heeft de tuin vaak wel wat extra verzorging nodig.
Heroïscher betekenis van de gladiool
De oorsprong van de naam gladiool komt van Gladiolus dat is Latijns voor zwaard. Hij wordt ook wel zwaardlelie genoemd. Deze betekenis heeft de gladiool gekregen in de tijd van de Romeinen. Dat is een hele tijd terug natuurlijk. In de tijd dat de gladiatoren nog vochten in de arena om elkaar te doden kreeg de winnaar een lading aan gladiolen over zich heen. Ook bestaat er een verhaal uit het verleden dat de gladiatoren een wortel van de gladiool verborgen hielden onder hun kleding. Ze dachten dat dit geluk zou brengen. Het spreekwoord de dood of de gladiolen stamt hiervan af. De gladiool is het symbool voor kracht en overwinning geworden.
Vierdaagse en wielersport
Bij de vierdaagse is de gladiool nog steeds een traditie. De gladiool staat voor vechter en overlever en elke wandelaar die de finish bereikt krijgt een gladiool van het publiek, omdat hij de weg naar de finish weer heeft overleefd. De weg richting de finish noemen ze die dag Gladiola. Niet alleen bij de vierdaagse wordt de gladiool gegeven, maar ook bij de wielersport krijgt de winnaar op het podium een grote bos met gladiolen. De gladiolen staan voor alles of niets en vooral tijdens een sprint moet een wielrenner veel risico’s nemen. Er wordt dus eigenlijk gefeliciteerd met het overleven via de bloemen.
Oorsprong gladiool
De oorsprong van de gladiool ligt in Zuid-Afrika. De bloemen werden rond de 17de eeuw ontdekt. Het zijn grote bloemen van soms wel 170 centimeter hoog. De bloemen werden gekruist en zo kwamen er steeds meer soorten. Momenteel staat de teller op zo’n 5000 soorten gladiolen.
Gladiool als voedsel
De bevolking in Zuid-Afrika gebruikte de plant als voedsel. Hierbij werd de knol eerst geroosterd en daarna pas gegeten. Je kan tegenwoordig niet zomaar alle knollen meer eten. Mocht je hier nieuwsgierig naar zijn dan zou je echt op zoek moeten naar gespecialiseerde leveranciers die eetbare bloemen en bollen telen.
Medisch verleden
De knol heeft een medisch verleden en werd vroeger bij verschillende gezondheidsproblemen gebruikt. De knol zou blaas en buikproblemen oplossen en werd ook gebruikt om bloed te stelpen. Als iemand last had van gezwellen in de mond of opgezwollen amandelen dan werden de bladeren hiervoor gebruikt. Als iemand last had van buikkramp werden de knollen eerst fijngewreven en daarna vermengd met geitenmelk zodat de persoon dit kon drinken en zich zo beter ging voelen. Het werd ook wel gebruikt in biologische geneesmiddelen. Toch moet je er wel mee oppassen want voor honden, katten en paarden is het sap giftig en kan het ook huidirritatie veroorzaken.
Het zaaien van Gladiolen
Gladiolen kun je zaaien, dit wordt gedaan rond eind april of begin mei in de tuin zodat je in de zomer kunt genieten van de mooie bloemen. Bij het zaaien doe je er goed aan om de gladiolen een ruimte te geven tussen de 5 a 10 cm. Voor een mooi bloeiend resultaat kan je ze het beste een plek in de zon geven.
Kopen van goeie knollen
In het voorjaar kan je het beste grote knollen kopen. Je moet er goed opletten dat ze geen rotte plekken hebben, vlekken of uitlopers. Je moet ook geen beschadigde knollen kopen, want deze zijn erg gevoelig voor schimmels. Hoe groter de knollen hoe langer de stengels zullen worden met grote bloemen.
Gladiolen planten in potten
Gladiolen kun je ook planten in een mooie pot. Het is belangrijk dat je een diepe pot kiest met een grote ruimte voor de gladiool. De afstand waar je rekening mee moet houden is tussen de 7 a 10 centimeter. Een diepte van 15 centimeter wordt aangeraden. De waterafvoer van de pot is ook erg belangrijk. De knollen kunnen niet tegen te natte grond, dus het teveel aan water moet weg kunnen. Je moet een pot hebben met gaten aan de onderkant. Als je voor een goeie pot hebt gekozen begin je daarna met het vullen van de potgrond zodat je daarna de knollen erin kan leggen. Op de knollen zelf leg je dan weer een laagje potgrond. Je doet er goed aan om de pot niet helemaal vol te stoppen met potgrond, want de gladiool moet ook bemest worden en als er te weinig ruimte voor over is, word dit lastig.
Locatie in de tuin
De beste plek om een gladiool te plaatsen in de tuin is midden in de zon. De gladiool komt van oorsprong uit een warm land en groeit het beste bij warme temperaturen. Hier groeit hij ook rechter naar boven. Het zijn sterkte planten, maar toch kan je ze altijd wel een beetje helpen door ze wat steun te bieden zodat ze niet kunnen omwaaien als er veel wind is. Dit kan je doen door een stokje in de pot te prikken waar de stengel op kan ondersteunen. Je kan de stengel ook even vastmaken aan de stok zelf.
Verzorging in een vaas
De verzorging van de gladiool in een vaas is niet zo moeilijk. Het is een hele sterke plant die overal mooi bij staat. Kies wel voor een hoge vaas, eentje die minimaal de helft van de lengte van de bloemen heeft. Je begint met het verwijderen van het zand en de onderste bladeren. Als je de bladeren laat zitten, kan dat gaan stinken in het water. De stelen snij je schuin af en dan zet je ze in je vaas hoe jij ze het mooiste vind en geef je ze om de dag wat vers water. Om lang plezier van de gladiool te hebben in huis moet je ze wel uit de buurt houden van uitdrogende warmte. Ver weg bij de kachel dus.
Snoeien
Als je een gladiool goed wil verzorgen dan hoort snoeien hier ook bij. Een gladiool is niet vorstbestendig en daarom moet je de plant voorbereiden op de winter. Dit doe je door de stelen na de bloei te snoeien. De bladeren en stengel snij je op dezelfde lengte en voor de stronk hou je dan zo’n 20 centimeter over. Na het snoeien moet je ongeveer 1,5 maand wachten op het uitgraven van de bollen. In deze tijd rijpen de knollen namelijk nog en zo worden ze sterker voor de winteropslag. Gladiolen kunnen niet overwinteren in de grond. Door de vochtigheid en de kou worden de bollen ziek en komen er insecten bij waardoor ze beginnen te rotten.
Opslag van de knollen
Voordat je de knollen van de gladiolen wil opbergen moet je ze eerst behandelen tegen ongedierte. Je kan hiervoor kiezen voor preparaten zoals fungazol waar je de knol dan 20 minuten in legt.
De knollen kan je het beste bewaren in de kelder of in een afgesloten doosje met wat zaagsel. De knollen mogen niet nat zijn maar ook niet indrogen. Je moet ze uit de buurt van groente en fruit houden. Het is heel belangrijk dat de luchtvochtigheid in de ruimte niet hoger is dan 70 procent want dan gaan de knollen rotten. Ze worden ook wel eens in een oude panty opgehangen aan het plafond. Als de opslag goed gaat kun je de knollen van de gladiolen in het nieuwe jaar zo weer de grond in stoppen.